O naszym ołówku
Historia ołówka
Ołówek jest najbardziej powszechnym narzędziem używanym do pisania oraz projektowania, jednak nie najstarszym. Archetypem ołówka mógł być rylec – który był cieńkim, metalowym pręcikiem, często wykonanym z ołowiu i używany był do wydrapywania znaków na papirusie – dawnej formie papieru. Starożytni Egipcjanie oraz Rzymianie korzystali z niego w bardzo dużym stopniu. Polska nazwa pochodzi od ołowiu, który był właśnie używany do pisania w starożytnym Egipcie, Grecji oraz Rzymie. Do XIV wieku europejscy artyści używali prętów ołowianych, cynkowych lub ze srebra do tworzenia jasnoszarych rysunków zwanych silver-point. W XVI wieku Szwajcar Konrad Gesner opisał w książce Rozprawa o skamielinach pręt do pisania w drewnianej oprawce. Gdy w 1564 roku w Borrowdale w Anglii znaleziono czysty grafit, zaczęto go używać zamiast ołowiu, jednak nazwa ołówek pozostała.
Około roku 1565 (niektore źródła podają rok 1500), olbrzymie złoża grafitu zostały odkryte w Angli na zboczach Grey Knotts w wiosce o nazwie Seathwaite leżącej w poblliżu hrabstwa Borrowdale. Szybko okazało się iż wartość odkrytych złóż grafitu jest olbrzymia, głównie dlatego, że mógł on być wykorzystywany do tworzenia form przydatnych do odlewu kul armatnich. W związku z powyższym kopalnie przejęte zostały przez Koronę i poddane dokładnej ochronie. Grafit przeznaczony na ołówki musiał być szmuglowany „mniej formalnymi kanałami“. Ze względu na swoją miękkość, grafit wymaga jakiegoś rodzaju opakowania. Pierwotnie pałeczki graftiu owijane były w paski owczej skóry, w celu wzmocnienia jego wytrzymałości. Szybko wieści dotyczące tego nowego, cudownego przyrządu rozeszły się po całym ówczesnym świecie, zdobywając sobie uwagę i uznanie artystów. Anglia mogła się cieszyć przywilejem monopolu na produkcję ołówków, aż do czasów kiedy odkryto sposób na rekonstrukcję sproszkowanego grafitu. Aż do późnych lat 1860 charakterystyczne kwadratowe Angielskie ołówki wytwarzane były z naturanego grafitu. Dziś w miasteczku Keswick, znajdującego się w pobliżu owych sławnych złóż grafitu znajduje się muzeum ołówków. Pierwszą udaną próbę wyprodukowania rysików ze sproszkowanego grafitu, przeprowadzono w 1662r. w miejscowości Nuremberg znajdującej się w Niemczech. Używano do tego mieszanki grafitu, siarki i antymonu.
Włosi natomiast, jako pierwsi wymyślili drewniane oprawy do ołówków. Pod tym względem wyróżniła się szczególnie jedna włoska para: Simonio i Lyndiana Bernacotti, uważani oni są bowiem za tych, którzy jako pierwsi stworzyli projekty nowoczesnej oprawy do ołówków, wymyślonej w celu wykorzystania resztek drewna pochodzących z zakładu stolarskiego. Ich wersja ołówka była płaska, owalna i bardziej kompaktowa od tej, z której korzystamy w czasach dzisiejszych. Pierwotnie do oprawy ołówków stosowali wydrążone gałęzie jałowca. Niedługo później bardziej wydajna technika została odkryta: wydrążano dwie drewniane połówki, w których umieszczano grafitowy rysik, na sam koniec sklejając drewniane elementy – jest to metoda stosowana aż po dzień dzisiejszy.
W roku 1795 Nicholas Jacques Conté odkrył metodę polegającą na wymieszaniu sproszkowanego grafitu z glinką, a następnie tak otrzmaną miksturę uformować w kształt pręcika, poczym wypalić w specjalnie przygotowanym piecu. Poza tym, zmieniając wzajemne proporcje grafitu i gliny, uzyskujemy odpowienio miększy lub twardszy rysik. Ta właśnie metoda, wcześniej (1790 r.) odkryta również przez austriaka Josepha pozostaje w ciągłym użyciu.
Koloniści amerykańscy importowali ołówki z Europy, aż do końca Rewolucji Amerykańskiej. Benjamin Franklin reklamował sprzedaż ołówków w jego Pennsylvania Gazette w 1729r., a George Washington używał swojego trzy-calowego ołówka w trakcie dokonywania pomiaru terytorium Ohio w 1762r. Powszechnie uważa się, iż to Wiliam Munroe, stolarz z Concord w stanie Massachusetts w 1812r. stworzył pierwszy amerykański ołówek. Jednak opracowana przez niego metoda produkcji, była niezmiernie czasochłonna, dlatego w pobliskiej miejscowości – Acton, miejscowy właściciel faktorii ołówków - Ebenezer Wood zainicjował ich automatyczną produkcję. Jako pierwszy zastosował do ich konstrukcji piłę tarczową. Jemu zawdzięczamy pierwszy sześciokątny i ośmiokątny kształt ołówka – taki, jak go znamy dzisiaj. Ebenezer nie opatentował swojego wynalazku, dzielił się swoją techniką z każdym, kto go o to poprosił. Jedną z tych osób był - Eberhard Faber z Nowego Jorku, który stał się jednym z liderów w produkcji ołówków. 30 marca 1858 Hymen Lipman opatentował swój pomysł polegający na przytwierdzeniu gumki do mazania na końcu ołówka.
Większość produkowanych w USA ołówków ma żółty kolor. Jak twierdzi Henry Petroski, tradycja ta rozpoczeła się w 1890r. kiedy to Austro-Węgierska L. & C. Hardtmuth Company wprowadziła na rynek swoją markę Koh-I-Nor, nazwaną na cześć znanego diamentu. W założeniu miały być to najlepsze oraz najdroższe ołówki współczesnego świata, kiedy większość z nich malowana była na ciemne kolory lub wogóle, Koh-I-Nor był złocistożółty. Mówi się, że kolor mógł być zainspirowany Austro-Węgierską flagą, klientom podobało się też to, iż ich ołówki pochodzą z Dalekiego Wschodu - wtedy grafit o najwyższej jakości sprowadzany był aż z Syberii. Niedługo później inne firmy podchwyciły ten pomysł, również nadały żółty kolor swoim ołówkom, aby i one kojarzone były z luksusem i wysoką jakością. Wybierano także orientalnie brzmiące nazwy jak: Mikado (później przemianowane na Mirado) oraz Mongol.
Nie we wszystkich krajach używa się żółtych ołówków: na przykład ołówki Niemieckie są zielone, w oparciu o kolor firmowy Faber-Castell, znanego Niemieckiego lidera w produkcji artykułów piśmienniczych. Ołówki zazwyczaj są okrągłe, sześciokątne, a czasami o trójkątnym przekroju.
(Tekst oparty na Wikipedii)